Veda Hutbesi Hz. Peygamber (S.A.V.)'in 114 bini bulan haciya hitaben irad ettigi hutbe'dir. Hz. Peygamber (S.A.V.) bu son hutbesinde, bundan sonra bir daha haccedemeyecegini bildirip vefatinin yaklastigini ima ettigi, sonraki gelen gunler de O'nun (S.A.V) bu sozlerini dogruladigi icin bu hacca Veda Hacci, bu hac esnasinda irad ettigi hutbeye de Veda Hutbe'si adi verildi.

Veda Hutbesi her ne kadar tek bir hutbe imis gibi kabul edilmekteyse de, gercekte bu hutbe, Arafat'ta, Mina'da ve bir gun sonra yine Mina'da olmak uzere arefe gunu ile bayramin 1. ve 2. gunlerinde parca parca irad edilmistir. Degisik yer ve zamanda irad buyuruldugu icin de hutbe, bircok kisi tarafindan birbirinden farkli sekillerde rivayet edilmis; kisinin ya da gurubun duydugunu baskalari isitmediginden, hutbenin tamaminin bir araya toplanmasinda bu farkli rivayetlerden yararlanilmis ve daha sonraki yillarda bu uc ayni yer ve zamanda buyurulan hutbe tek bir hutbe olarak bir araya getirilmistir. Hz. Peygamber (S.A.V.)'in bu son haccindan bir yil once nazil olan Tevbe suresinde 9/28;
"Ey iman edenler! Musrikler ancak bir pisliktir. Onun icin bu yillarindan sonra Mescid-i Haram'a yaklasmasinlar..." yoksulluktan korkarsaniz, (biliniz ki) Allah dilerse sizi kendi lutfundan zengin edecektir. suphesiz Allah iyi bilendir, hikmet sahibidir." musriklerin pis oldugu ve bu yildan sonra Mescid-i Haram'a yaklasmamalari emredildigi icin, Veda Hacci'nda Mekke'de sadece muslumanlar vardi, hutbeyi de yalnizca muslumanlar dinlemisti. (Musriklerin bu hutbeye yalan katmalari da onlenmis oldu.). Zaten Mekke'nin fethinden sonra musriklerin sayisi parmakla sayilacak kadar azalmisti. Hz. Peygamber (S.A.V.) Mekke'den kendisiyle birlikte yola cikan 100 bin civarindaki ashabiyla Mekke'ye haccetmek icin geldiklerinde bir yil onceki ikaz sebebiyle Mekke'de musrik kalmamisti, cogunluk musluman olurken Mekke'yi terkedenler de vardi. Hz. Peygamber (S.A.V.) haccin butun erkanini bizzat kendisi yaparak Muslumanlara ogretmis, islam'in Hac konusundaki emirleri de boylece tamamlanmisti. islam'in tamamlandigini bildiren bazi ayetler de bu Veda Hacci'nda nazil oldu.

Cahiliye doneminde disaridan gelen hacilar Arafat'ta vakfeye dururken, Kureys esrafi diger insanlardan ustun olduklarini belli edercesine Arafat yerine Muzdelife'de vakfeye dururlardi. Hz. Peygamber (S.A.V.) cahiliye doneminin bu sinif ustunlugune dayali adetini ortadan kaldirdi ve butun hacilar gibi Arafat'ta vakfeye durdu. Hz. Peygamber (S.A.V.)'a orada bu dinin tamamlandigi su ayet-i Kerimeyle mujdelendi :


"Ey Mu'minler, su kufreden musrikler bugun dininizi sondurmekten umitlerini kesmislerdir. Artik bundan boyle onlardan korkmayiniz; ancak benden korkunuz. Bugun sizin dininizi kemale erdirdim, uzerinizdeki nimetimi tamamladim ve size din olarak muslumanligi begenip sectim ve ondan razi oldum" (Maide 3)

Dinin kemale erdirilmesine butun muslumanlar sevinirken yalnizca Hz. Ebu Bekir ile Hz. umer, bunun Hz. Peygamber (S.A.V.)'in vefatinin yaklastigina delalet ettigini anlamislar ve gozlerinden yaslar akmisti. Gercekten de bundan sonra Hz. Peygamber (S.A.V.) 82 gun yasamis ve vefat etmistir.

Arafat'ta yuzbinin uzerindeki haciya hitaben Hz. Peygamber (S.A.V.) sesinin butun hacilar tarafindan isitilmesi icin belli mesafelerde gur sesli sahabilerden bazilarini gorevlendirdi. Hz. Peygamber (S.A.V.)'in sozlerini tekrar eden bu sahabiler hutbenin butun hacilar tarafindan duyulmasini sagliyorlardi. Devesi Kusva'nin sirtinda oldugu halde Hz. Peygamber (S.A.V.) su hutbeyi irad etti:

tebrikler cok ii akil etmissin

tsk

ALLAH RAZI OLSUN HEMsOM.

teskur