02-18-2007, 02:01 PM
siir insanlarin engin gonullerinde,buyuk tesirler biraktigi bir gercektir. islamiyet-ten once sihirbazlar kadar sairlerde toplum uzerinde etkileri vardi.Cahiliye doneminde her sene Ukaz panayirlarinda toplanan genis halk kitleleri huzurunda, siir yarismalari yapilirdi. Yarismalar da birinci olan siir altin harflerle yazilarak, Kabenin duvarina asilirdi. Fesahat ve belagat yonunden deger tasimayan siirlere atibar edilmezdi. Ancak yedi kisinin siiri birincilik alarak Kabe duvarina asilmisti. Bunlardan en guzeli, imri-ul Kays'a ait olaniydi. Bu siir, Peygamber Efendimiz'in s.a.v. dogusuna kadar asili kalmisti.
umeyye ibni Ebi-s Salt-da o donemin meshur sairlerindendir.
Taif-in en guclu sairi olduguna, Araplar ittifak ederler.
umeyye ibnu Ebi's-Salt bir ara Resulullah'in risaletine inanmis ve Medane'ye hicretten once Taif'ten malini almak uzere Hicaz'a gelmis.Bedir'e indigi zaman kendisine: 'Ey Ebu Osman nereye gidiyorsun? ' diye soranlara:
'Muhammed'e tabi olmak istiyorum! ' cevabini verir. Bunun uzerine:
'Bu kuyuda ne var biliyor musun? ' derler. 'Hayir! ' deyince,
'Dayinin iki oglu Utbe ve seybe, falan filanlar da kuyunun icindeler! ' derler. Bunun uzerine ofkelenerek devesinin burnunu kesip, elbisesini yirtar, aglar ve Taif'e gider, orada olur.Tarihciler kafir olarak oldugunde ittifak ederler. ibnu Hacer Sahibu-l Mirat-da boyle kaydetmistir.
Bu sairin,siir yonu oldukca guclu idi. siirlerinde manevi bir derinlik vardi. Allah-a iman mevzularini islemis, Bazi beyitleri soyle:
-Kiyamet gunu Allah nezdinde,
Hanif haric her din batildir.. -
-Ey Rabbim beni ebediyen kafir yapma--
Hatta peygamberimiz s.a.v. bu sairin, (umeyye ibni Ebi-s Salt-in) beyitlerini dinlemis.
Amr ibnu's-serrad, babasindan anlatiyor:
'Bir gun ben Resulullah'in bineginin arkasina binmistim. Bir ara bana: 'Hafizanda umeyye ibnu Ebi's-Salt'in siirinden bir seyler var mi? ' diye sordu. Ben: 'Evet! ' deyince: 'Soyle! ' dedi. Ben kendisine bir beyt okudum. O yine: 'Devam et! ' dedi. Ben bir beyt daha okudum.O yine,'Soyle! ' emretti. Boylece kendisine yuz beyit okudum.' Muslim.
Cihan gunesi efendimiz, zaman zaman onun siirlerini dinlemek arzu etmisler, dinledikten sonra buyurmuslar ki:
-umeyye ibni Ebi-s Salt iman ede yazmis - bir diger hadislerinde de: -siiri iman etti, kalbi kufurde kaldi.-
Muslim-in rivayetin de de:
Ebu Hureyre'den r.a. gelen hadiste ifade edildigi gibi:
Resulullah (s.a.v) :
«sairin soyledigi en dogru soz Lebad'in su sozudur: Dikkat et ki, Allah-tan baska her sey batildir. Umeyye b. Ebi's-Saft ise az daha Musluman oluyordu.» buyurdular.
Cahiliye devri ediplerinden, Necran bolgesinde, Iyad kabilesinde biri daha vardi ki, Kus ibni Saide-dir. Belagati ve etkileyici konusmasiyla dikkatleri uzerine cekmistir. Peygamberimiz (s.a.v.) Onu Okaz panayirinda, henuz peygamber olmadan once dinlemisti.Gunumuze kadar ulasan hutbesinin bazi satirlari soyledir:
-Ey ahali geliniz ibret aliniz, yasayan olur. ulen fani olur, Allah-in bir elcisi vardir ki, gelmesi pek yakin oldu...Ne mutlu o kimseye ki O-na uyar...Ey cemaat nerde suslu saraylar, Ad ve Semut kavmi. Onlar size nispeten daha zengin kuvvet bakimindan daha ileri durumda degillermiydi? Dunya degirmeni onlari toz etti... Allah birdir, benzeri ve ortagi yoktur, tapilacak ancak O-dur. Anladim ki, herkese olan bana da olacak--
Peygamberimiz (s.a.v.) - Allah Kus-a magfiret buyursun. O tek basina mustakil bir ummet olarak hasrolacaktir-. Diger bir rivayette:
-umit ederim ki, Cenab-i Hak, O'nu kiyamet gunu tek basina bir ummet olarak diriltecek ve bana yollayacaktir.-
Medine de ki Yahudiler Bab-u Avali ve Kuba cevresinde yasiyorlardi. Onlara
mensup Ka'b bin Esref ismiyle anilan bir sair vardi, Soyledigi siirlerle Efendimizi ve fedakar arkadaslarini kotuluyor. Mustehcen siirler yaziyor,Peygamberimizi muskul duruma sokmak icin,karisik ve dolasik sorular soruyordu. islam dusmanligini korukluyordu.
sairimiz der ki:
Kab' Medine-den sorumlu, hem sair hemde kadi,
Muminlerin annelerine utanmadan siirle saldirdi,
Kiyamet saatine dek lanetlenecek,yerlere batsin adi,
ilahi tokatla hismini bulanlari temizliyen Medine.
Bedir-deki zafer sevinci Medine-de duyulunca, unce inanmadi kimseninde inanmasini istemiyordu. Gercek oldugunu anlayinca, Hic erinmeden 436 Km yolu goze alarak solugu Mekke de aldi.Onu ulu bir misafir gibi agirladilar, etrafinda cem olan Mekke musriklerine, yakici siirler soyledi. Hem agliyor; hem dinleyenleri aglatiyordu. Bogrunde coreklesmis oyle bir kin vardi ki bu adamin, Muslumanlar aleyhine musrikleri kiskirtiyor ve diyordu ki:
--Bize artik hayat degil olum yakisir.- Okudugu siirleriyle Mekkeli kadinlari oylesine buyuledi ki, Mekkeli kadinlar saclarini tiras ettiler, sonunda olan oldu, bir aglama yasagi koydular bu yasagi kimse delemiyordu. Hinde dediler ki, nicin aglamiyorsun? Muhammed ve yandaslari sevinirler,hazrec kadinlari bizimle alay mi etsinler? . Mekke-nin ileri gelenleri Bedir-de olunce perma perisan oldular.buyuk hezimete ugradilar. Onlara karsi Peygamberimizin takindigi tavir ve siyaset, oldukca dusundurucu ve ibretlidir, uok sabirla hareket etmistir.
Bedir esirleri arasinda Ubul uzze lakabiyla taninan, umr ibni Abdillah ibni Umeyr, isimli sair vardi. Resulullah-a (s.a.v.) Yetim kalacak cocuklari icin cok yalvardi, bagislanmasini talep etti. Ancak bir sartla onun talebi kabul gordu. Bir daha Muslumanlar aleyhine siir soylememek kaydiyla saliverildi.Tekrar islam-a siirleriyle camur atmaya basladi bu kisi, verdigi sozu hice saydi. Uhud Muharebesinde esirler arasindaydi,sucu ayni idi, yaptigi basvuru kabul gormedi.
Peygamberimiz s.a.v. -Musluman bir yilana kendini iki defa sokturmaz -. Buyurdu.
Allah-in Resulu zaman zaman musrik sairlerle mucadele etmis. Bir taraftan da Musluman sairleri tesvik etmis, onlara iltifatta da bulunmus.
Salat ve selam olsun, yol gostericimize, Peygamberimiz Medine ye hicret ettikleri tarihlerde,Yahudi kabileleri Arap kabileleri uzerine baskilarini devam ettiriyordu. Muslumanlar fakirdi, Allah-in Resulu, saga sola harp edevati icin yaptigi muracaatlarinda,Yahudiler sevgili peygamberimizle alay ediyorlardi, bundan dolayi haz duyuyor, teselli buluyorlardi.
Peygamberimiz s.a.v. Hassan-a Kureyza Yahudileri icin hicvetmesini emretti.
Buyurdular ki:
- -Sen Allah ve Resulu icin onlari hicvettikce, Ruhul - Kudus (Cebrail) seni takviye etmektedir, yardimcindir.-
Evet, - Mumin bedeni ve mali ile oldugu kadar diliyle de, caba gostermeye mukellefti-.
ibnu Abbas r.a.'dan yapilan bir rivayet soyledir:
'Resulullah (s.a.v.) 'a bir bedeva geldi. (Dikkat cekici bir uslubla) konusmaya basladi. Efendimiz: 'surasi muhakkak ki beyanda sihir vardir, surasi da muhakkak ki siirde de hikmetler vardir' buyurdu.' Ebu Davud, Edeb,Tirmizi, Edeb.
iki cihan gunesi efendimiz (s.a.v.) , muminlerin morallerinin yukselmesi icin, siirler yazan ve soyleyen sairleri ovmus, onlara dua buyurmustur.Yaninda hic ayirtmadigi sairler sultani olan, dava arkadaslarindan uc sairi goruyoruz. Hassan ibnu Sabit (r.a.) , Abdullah ibnu Revaha (r.a.) , Ka-b ibnu Malik (r.a.) .
Sahih hadis kaynaklarinda yer alan su hadisi serif de:
Hz. Aise der ki: -Resulullah, Medine-ye gelince, Kureys musrikleri, Resulullah-i hicve (kotulemeye) basladilar.
Ensari da, O-nunla birlikte hicvettiler.
Gonuller sultani efendimiz buyurdular ki:
-Ey Hassan Resullah adina onlara cevap ver -der-
-- Kureyse karsi hicviyelerinizi firlatin, zira sizin siirleriniz onlar uzerine ok yarasindan daha agir yaralar acmakta.- Derdi.
Peygamber efendimiz, onun islam dusmanlarina karsi yazdigi siirlerle cihad ettigini ve dusmanlara karsi yazdigi siirlerin her bir kelimesine verilen sevabin, baskalarinin gazada kazandigi sevaptan daha cok oldugunu beyan etmislerdir.
siir hem iyiye hem de kotuye kullanabilecek bir silahti. -Resulullah siire musaade etmis, savastaki kilicla es tutmustur.
Allah-in Resulu buyuruyorlar ki:
-Ey Hassan, musriklerin, kafirlerin yuz karalarini ortaya koy! Cebrail seninledir. Eshabim silahla harb ettikleri gibi sen de dil ile harb et! -
Hassan ibni Sabit, peygamberimizin hususi sairlerinden biridir. Bu sair peygamberi iltifata mahzar olmus, bir sahabedir.
iltifat kucuk bir ikram degildir. ilahi mesaji getiren Cebrail melek kanaliyla, hissesine duseni almistir.
Hassan ibni Sabit, Belagatli ve etkileyici konusmasiyla dikkatleri ustune cekerdi.Onu dinleyenler, yorgunluk ve acliklarini unuturlardi.sesi daha canli ve gurdu.
Hassan bin Sabit siirleri ile Resulullahi, islamiyeti ve eshab-i kirami over, metheder ve islam kahramanlarini cihada tesvik edici beyitler soylerdi.
Hassan b. Sabit, Ensar sairlerinin en buyugu idi. Kureys musriklerini nesep ve ahlak yonunden butun ayip ve kusurlarini ortaya doker, kotulukle gecmis gunlerini dile getirirdi
Hassan ibni Sabit (r.a.) Bazi beyitleri -
-Kalplerinde bugz ve husumet tasiyan insanlarin ici, altinda ates yanarak kaynayan tencereler gibi devamli kaynar. Bugz ve dusmanlik sebebiyle iclerinden ates sacilir.-
-Zenginlik bana hayayi unutturmaz. Dunyanin musibetleri huzurumu bozmaz. insanin namusu ve serefi hicbir leke ve yaraya tahammul edemez. Nasil bir sise kirildiktan sonra tamir olmaz ise, insanin namus ve serefi de oyledir.'
Abdullah b. Revaha, musriklerin itikad ve ibadetlerini yerer, kafir ve musrik olmanin kotulugunu ve gulunclugunu belirtirdi.
Ka-b b. Malik: -Ya Resulullah! siir hakkinda ne buyurursunuz? - diye sormustu.
Peygamberimiz: -Mu-min, kiliciyla da diliyle de cihat eder! - buyurdular. ibni Abdul Ber istiab.
Ka-b b. Malik, kahramanlik destanlari mahiyetinde siirler soyler, -Siz bize ne yapmaya kalkisirsaniz, biz de size oyle yapar, hakkinizdan geliriz- diyerek musrikleri tehdit ederdi.
Fahr-i Kainat (s.a.v.) efendimiz, Arap sair ve hatipleri geldiginde hatiplere karsi Sabit ibni Kays (r.a) 'i sairlere karsi da, Hassan ibni Sabit (r.a) i gorevlendirirdi.
Hicretin dokuzuncu senesinde Beni Temim kabalesinden bir heyet, esirlerini almak icin Medine'ye gelmisti. Yanlarinda en meshur hatiplerini ve sairlerini de getirmislerdi.Her iki tarafin konusmalari tamamlanir tamamlanmaz.
Temim heyeti, hatip ve sairleri, Musluman hatip ve sairlerine hayretler icinde baka kaldilar. ileri gelenlerinden Akra bin Habis kendini tutamayip, soyle dedi:
Allaha yemin ederim ki, bu zata, 'Muhammed aleyhisselama' her zaman O'na bizim bilemedigimiz bir yardim gelmektedir. O, muhakkak muvaffak olacaktir. Herseyde, herkese ustun gelecektir. Onun hatibi ve sairi, bizim hatibimizden ve sairimizden ustundur. Sesleri de seslerimizden daha canli ve gurdur.
Akra bin Habis bu sozleri soyledikten sonra Peygamberimizin yanina yaklasti ve Kelime-i sehadeti soyleyerek Musluman oldu. O Musluman olunca bu heyete bulunanlarin hepsi Musluman oldu.
Bunun uzerine Peygamberimiz hepsine birer hediye verdi. Onlardan alinmis olan butun esirleri de serbest birakti.
Enes r.a. anlatiyor: 'Resulullah s.a.v. Hendek'e gitti. Gordu ki Muhacir ve Ensar soguk bir sabah vakti hendek kaziyorlar. Onlari vuran yorgunluk ve acliklarini gorunce (siirimsi bir ifade) terennum ettiler:
'Ey Allahim! gercek hayat ahiret hayatidir, Ensar ve muhaciri magfiret buyur! ' ualisanlar da O'na soyle mukabele ettiler: 'Biz Muhammed'e bey'at edenleriz Hayatta kaldikca cihad gayemiz.' Buhari, Megazi, Fedailu'l-Ashab, Muslim, Cihad Tirmizi, Menakib
Cabir ibnu Semure r.a. anlatiyor:
'Ben, Resulullah (s.a.v.) 'la yuz defadan fazla birlikte oturdum. Ashabi ona siirler okuyor, cahiliye devriyle ilgili hadiseleri zikrediyorlardi. Resulullah (s.a.v) da sakitane onlari dinlerdi. Bazen (anlatilanlara) onlarla birlikte tebessum buyurdugu olurdu.'.
siir konusu, disiplin ve mucadeleyi gerektirir, dort basi mamur ehliyetli ve liyakatli sairler siirleriyle ovulmus, taltif edilmisler. Diger taraftan da batil ve heva adina olan siirler husnu kabul gormemis reddedilmis. Bu konuda farkli gorusleri olanlarda vardir-
Emredilen kadariyla siire kiymet veren, bu sanata yonelen, teveccuh gosterenlerin hicbir endiseleri olmasin.
Hadis kaynaklarinda yer alan rivayetler iyi tetkik edildiginde, gorulur ki, Peygamber efendimizin siir karsisinda ki tavri, hicbir zaman sert degildir. Birkac istisna haric..
Allah-in Resulu, talim meclisleri yorucu ve usandirici olmamasi icin, zaman zaman ibretli kissalar anlatilmasina, yer verdigi gibi, siir okunmasina da yer vermistir. Kalbi zaman zaman dinlendirmek nebevi emirlerdendir. Huzur verici, berrak,dogru kaynagi esas alan sairlerin siirlerinde, sebebini kariyamadigimiz, dogruluklar ve guzellikler vardir. Allah gonullerimizi kendisine yaklastirsin.
.. ----
Kaynaklar:
Sahihi Buhari, S. Muslim,Sun.Ebu Davut, Sun. Tirmizi,Siyer ibni Hisam, ElVefaul Vefa,Semhudi, ibrahim Canan Kutub-i sitte, M. Asim Koksal islam Tarihi, ibni Abdul Ber istiab, c.1, s.344, c.3, s.1324, Zehebi Alamunnubela, c.2, s.375376) , mavera,Hassan bin Sabit.
Ali Kilic Kakiz
umeyye ibni Ebi-s Salt-da o donemin meshur sairlerindendir.
Taif-in en guclu sairi olduguna, Araplar ittifak ederler.
umeyye ibnu Ebi's-Salt bir ara Resulullah'in risaletine inanmis ve Medane'ye hicretten once Taif'ten malini almak uzere Hicaz'a gelmis.Bedir'e indigi zaman kendisine: 'Ey Ebu Osman nereye gidiyorsun? ' diye soranlara:
'Muhammed'e tabi olmak istiyorum! ' cevabini verir. Bunun uzerine:
'Bu kuyuda ne var biliyor musun? ' derler. 'Hayir! ' deyince,
'Dayinin iki oglu Utbe ve seybe, falan filanlar da kuyunun icindeler! ' derler. Bunun uzerine ofkelenerek devesinin burnunu kesip, elbisesini yirtar, aglar ve Taif'e gider, orada olur.Tarihciler kafir olarak oldugunde ittifak ederler. ibnu Hacer Sahibu-l Mirat-da boyle kaydetmistir.
Bu sairin,siir yonu oldukca guclu idi. siirlerinde manevi bir derinlik vardi. Allah-a iman mevzularini islemis, Bazi beyitleri soyle:
-Kiyamet gunu Allah nezdinde,
Hanif haric her din batildir.. -
-Ey Rabbim beni ebediyen kafir yapma--
Hatta peygamberimiz s.a.v. bu sairin, (umeyye ibni Ebi-s Salt-in) beyitlerini dinlemis.
Amr ibnu's-serrad, babasindan anlatiyor:
'Bir gun ben Resulullah'in bineginin arkasina binmistim. Bir ara bana: 'Hafizanda umeyye ibnu Ebi's-Salt'in siirinden bir seyler var mi? ' diye sordu. Ben: 'Evet! ' deyince: 'Soyle! ' dedi. Ben kendisine bir beyt okudum. O yine: 'Devam et! ' dedi. Ben bir beyt daha okudum.O yine,'Soyle! ' emretti. Boylece kendisine yuz beyit okudum.' Muslim.
Cihan gunesi efendimiz, zaman zaman onun siirlerini dinlemek arzu etmisler, dinledikten sonra buyurmuslar ki:
-umeyye ibni Ebi-s Salt iman ede yazmis - bir diger hadislerinde de: -siiri iman etti, kalbi kufurde kaldi.-
Muslim-in rivayetin de de:
Ebu Hureyre'den r.a. gelen hadiste ifade edildigi gibi:
Resulullah (s.a.v) :
«sairin soyledigi en dogru soz Lebad'in su sozudur: Dikkat et ki, Allah-tan baska her sey batildir. Umeyye b. Ebi's-Saft ise az daha Musluman oluyordu.» buyurdular.
Cahiliye devri ediplerinden, Necran bolgesinde, Iyad kabilesinde biri daha vardi ki, Kus ibni Saide-dir. Belagati ve etkileyici konusmasiyla dikkatleri uzerine cekmistir. Peygamberimiz (s.a.v.) Onu Okaz panayirinda, henuz peygamber olmadan once dinlemisti.Gunumuze kadar ulasan hutbesinin bazi satirlari soyledir:
-Ey ahali geliniz ibret aliniz, yasayan olur. ulen fani olur, Allah-in bir elcisi vardir ki, gelmesi pek yakin oldu...Ne mutlu o kimseye ki O-na uyar...Ey cemaat nerde suslu saraylar, Ad ve Semut kavmi. Onlar size nispeten daha zengin kuvvet bakimindan daha ileri durumda degillermiydi? Dunya degirmeni onlari toz etti... Allah birdir, benzeri ve ortagi yoktur, tapilacak ancak O-dur. Anladim ki, herkese olan bana da olacak--
Peygamberimiz (s.a.v.) - Allah Kus-a magfiret buyursun. O tek basina mustakil bir ummet olarak hasrolacaktir-. Diger bir rivayette:
-umit ederim ki, Cenab-i Hak, O'nu kiyamet gunu tek basina bir ummet olarak diriltecek ve bana yollayacaktir.-
Medine de ki Yahudiler Bab-u Avali ve Kuba cevresinde yasiyorlardi. Onlara
mensup Ka'b bin Esref ismiyle anilan bir sair vardi, Soyledigi siirlerle Efendimizi ve fedakar arkadaslarini kotuluyor. Mustehcen siirler yaziyor,Peygamberimizi muskul duruma sokmak icin,karisik ve dolasik sorular soruyordu. islam dusmanligini korukluyordu.
sairimiz der ki:
Kab' Medine-den sorumlu, hem sair hemde kadi,
Muminlerin annelerine utanmadan siirle saldirdi,
Kiyamet saatine dek lanetlenecek,yerlere batsin adi,
ilahi tokatla hismini bulanlari temizliyen Medine.
Bedir-deki zafer sevinci Medine-de duyulunca, unce inanmadi kimseninde inanmasini istemiyordu. Gercek oldugunu anlayinca, Hic erinmeden 436 Km yolu goze alarak solugu Mekke de aldi.Onu ulu bir misafir gibi agirladilar, etrafinda cem olan Mekke musriklerine, yakici siirler soyledi. Hem agliyor; hem dinleyenleri aglatiyordu. Bogrunde coreklesmis oyle bir kin vardi ki bu adamin, Muslumanlar aleyhine musrikleri kiskirtiyor ve diyordu ki:
--Bize artik hayat degil olum yakisir.- Okudugu siirleriyle Mekkeli kadinlari oylesine buyuledi ki, Mekkeli kadinlar saclarini tiras ettiler, sonunda olan oldu, bir aglama yasagi koydular bu yasagi kimse delemiyordu. Hinde dediler ki, nicin aglamiyorsun? Muhammed ve yandaslari sevinirler,hazrec kadinlari bizimle alay mi etsinler? . Mekke-nin ileri gelenleri Bedir-de olunce perma perisan oldular.buyuk hezimete ugradilar. Onlara karsi Peygamberimizin takindigi tavir ve siyaset, oldukca dusundurucu ve ibretlidir, uok sabirla hareket etmistir.
Bedir esirleri arasinda Ubul uzze lakabiyla taninan, umr ibni Abdillah ibni Umeyr, isimli sair vardi. Resulullah-a (s.a.v.) Yetim kalacak cocuklari icin cok yalvardi, bagislanmasini talep etti. Ancak bir sartla onun talebi kabul gordu. Bir daha Muslumanlar aleyhine siir soylememek kaydiyla saliverildi.Tekrar islam-a siirleriyle camur atmaya basladi bu kisi, verdigi sozu hice saydi. Uhud Muharebesinde esirler arasindaydi,sucu ayni idi, yaptigi basvuru kabul gormedi.
Peygamberimiz s.a.v. -Musluman bir yilana kendini iki defa sokturmaz -. Buyurdu.
Allah-in Resulu zaman zaman musrik sairlerle mucadele etmis. Bir taraftan da Musluman sairleri tesvik etmis, onlara iltifatta da bulunmus.
Salat ve selam olsun, yol gostericimize, Peygamberimiz Medine ye hicret ettikleri tarihlerde,Yahudi kabileleri Arap kabileleri uzerine baskilarini devam ettiriyordu. Muslumanlar fakirdi, Allah-in Resulu, saga sola harp edevati icin yaptigi muracaatlarinda,Yahudiler sevgili peygamberimizle alay ediyorlardi, bundan dolayi haz duyuyor, teselli buluyorlardi.
Peygamberimiz s.a.v. Hassan-a Kureyza Yahudileri icin hicvetmesini emretti.
Buyurdular ki:
- -Sen Allah ve Resulu icin onlari hicvettikce, Ruhul - Kudus (Cebrail) seni takviye etmektedir, yardimcindir.-
Evet, - Mumin bedeni ve mali ile oldugu kadar diliyle de, caba gostermeye mukellefti-.
ibnu Abbas r.a.'dan yapilan bir rivayet soyledir:
'Resulullah (s.a.v.) 'a bir bedeva geldi. (Dikkat cekici bir uslubla) konusmaya basladi. Efendimiz: 'surasi muhakkak ki beyanda sihir vardir, surasi da muhakkak ki siirde de hikmetler vardir' buyurdu.' Ebu Davud, Edeb,Tirmizi, Edeb.
iki cihan gunesi efendimiz (s.a.v.) , muminlerin morallerinin yukselmesi icin, siirler yazan ve soyleyen sairleri ovmus, onlara dua buyurmustur.Yaninda hic ayirtmadigi sairler sultani olan, dava arkadaslarindan uc sairi goruyoruz. Hassan ibnu Sabit (r.a.) , Abdullah ibnu Revaha (r.a.) , Ka-b ibnu Malik (r.a.) .
Sahih hadis kaynaklarinda yer alan su hadisi serif de:
Hz. Aise der ki: -Resulullah, Medine-ye gelince, Kureys musrikleri, Resulullah-i hicve (kotulemeye) basladilar.
Ensari da, O-nunla birlikte hicvettiler.
Gonuller sultani efendimiz buyurdular ki:
-Ey Hassan Resullah adina onlara cevap ver -der-
-- Kureyse karsi hicviyelerinizi firlatin, zira sizin siirleriniz onlar uzerine ok yarasindan daha agir yaralar acmakta.- Derdi.
Peygamber efendimiz, onun islam dusmanlarina karsi yazdigi siirlerle cihad ettigini ve dusmanlara karsi yazdigi siirlerin her bir kelimesine verilen sevabin, baskalarinin gazada kazandigi sevaptan daha cok oldugunu beyan etmislerdir.
siir hem iyiye hem de kotuye kullanabilecek bir silahti. -Resulullah siire musaade etmis, savastaki kilicla es tutmustur.
Allah-in Resulu buyuruyorlar ki:
-Ey Hassan, musriklerin, kafirlerin yuz karalarini ortaya koy! Cebrail seninledir. Eshabim silahla harb ettikleri gibi sen de dil ile harb et! -
Hassan ibni Sabit, peygamberimizin hususi sairlerinden biridir. Bu sair peygamberi iltifata mahzar olmus, bir sahabedir.
iltifat kucuk bir ikram degildir. ilahi mesaji getiren Cebrail melek kanaliyla, hissesine duseni almistir.
Hassan ibni Sabit, Belagatli ve etkileyici konusmasiyla dikkatleri ustune cekerdi.Onu dinleyenler, yorgunluk ve acliklarini unuturlardi.sesi daha canli ve gurdu.
Hassan bin Sabit siirleri ile Resulullahi, islamiyeti ve eshab-i kirami over, metheder ve islam kahramanlarini cihada tesvik edici beyitler soylerdi.
Hassan b. Sabit, Ensar sairlerinin en buyugu idi. Kureys musriklerini nesep ve ahlak yonunden butun ayip ve kusurlarini ortaya doker, kotulukle gecmis gunlerini dile getirirdi
Hassan ibni Sabit (r.a.) Bazi beyitleri -
-Kalplerinde bugz ve husumet tasiyan insanlarin ici, altinda ates yanarak kaynayan tencereler gibi devamli kaynar. Bugz ve dusmanlik sebebiyle iclerinden ates sacilir.-
-Zenginlik bana hayayi unutturmaz. Dunyanin musibetleri huzurumu bozmaz. insanin namusu ve serefi hicbir leke ve yaraya tahammul edemez. Nasil bir sise kirildiktan sonra tamir olmaz ise, insanin namus ve serefi de oyledir.'
Abdullah b. Revaha, musriklerin itikad ve ibadetlerini yerer, kafir ve musrik olmanin kotulugunu ve gulunclugunu belirtirdi.
Ka-b b. Malik: -Ya Resulullah! siir hakkinda ne buyurursunuz? - diye sormustu.
Peygamberimiz: -Mu-min, kiliciyla da diliyle de cihat eder! - buyurdular. ibni Abdul Ber istiab.
Ka-b b. Malik, kahramanlik destanlari mahiyetinde siirler soyler, -Siz bize ne yapmaya kalkisirsaniz, biz de size oyle yapar, hakkinizdan geliriz- diyerek musrikleri tehdit ederdi.
Fahr-i Kainat (s.a.v.) efendimiz, Arap sair ve hatipleri geldiginde hatiplere karsi Sabit ibni Kays (r.a) 'i sairlere karsi da, Hassan ibni Sabit (r.a) i gorevlendirirdi.
Hicretin dokuzuncu senesinde Beni Temim kabalesinden bir heyet, esirlerini almak icin Medine'ye gelmisti. Yanlarinda en meshur hatiplerini ve sairlerini de getirmislerdi.Her iki tarafin konusmalari tamamlanir tamamlanmaz.
Temim heyeti, hatip ve sairleri, Musluman hatip ve sairlerine hayretler icinde baka kaldilar. ileri gelenlerinden Akra bin Habis kendini tutamayip, soyle dedi:
Allaha yemin ederim ki, bu zata, 'Muhammed aleyhisselama' her zaman O'na bizim bilemedigimiz bir yardim gelmektedir. O, muhakkak muvaffak olacaktir. Herseyde, herkese ustun gelecektir. Onun hatibi ve sairi, bizim hatibimizden ve sairimizden ustundur. Sesleri de seslerimizden daha canli ve gurdur.
Akra bin Habis bu sozleri soyledikten sonra Peygamberimizin yanina yaklasti ve Kelime-i sehadeti soyleyerek Musluman oldu. O Musluman olunca bu heyete bulunanlarin hepsi Musluman oldu.
Bunun uzerine Peygamberimiz hepsine birer hediye verdi. Onlardan alinmis olan butun esirleri de serbest birakti.
Enes r.a. anlatiyor: 'Resulullah s.a.v. Hendek'e gitti. Gordu ki Muhacir ve Ensar soguk bir sabah vakti hendek kaziyorlar. Onlari vuran yorgunluk ve acliklarini gorunce (siirimsi bir ifade) terennum ettiler:
'Ey Allahim! gercek hayat ahiret hayatidir, Ensar ve muhaciri magfiret buyur! ' ualisanlar da O'na soyle mukabele ettiler: 'Biz Muhammed'e bey'at edenleriz Hayatta kaldikca cihad gayemiz.' Buhari, Megazi, Fedailu'l-Ashab, Muslim, Cihad Tirmizi, Menakib
Cabir ibnu Semure r.a. anlatiyor:
'Ben, Resulullah (s.a.v.) 'la yuz defadan fazla birlikte oturdum. Ashabi ona siirler okuyor, cahiliye devriyle ilgili hadiseleri zikrediyorlardi. Resulullah (s.a.v) da sakitane onlari dinlerdi. Bazen (anlatilanlara) onlarla birlikte tebessum buyurdugu olurdu.'.
siir konusu, disiplin ve mucadeleyi gerektirir, dort basi mamur ehliyetli ve liyakatli sairler siirleriyle ovulmus, taltif edilmisler. Diger taraftan da batil ve heva adina olan siirler husnu kabul gormemis reddedilmis. Bu konuda farkli gorusleri olanlarda vardir-
Emredilen kadariyla siire kiymet veren, bu sanata yonelen, teveccuh gosterenlerin hicbir endiseleri olmasin.
Hadis kaynaklarinda yer alan rivayetler iyi tetkik edildiginde, gorulur ki, Peygamber efendimizin siir karsisinda ki tavri, hicbir zaman sert degildir. Birkac istisna haric..
Allah-in Resulu, talim meclisleri yorucu ve usandirici olmamasi icin, zaman zaman ibretli kissalar anlatilmasina, yer verdigi gibi, siir okunmasina da yer vermistir. Kalbi zaman zaman dinlendirmek nebevi emirlerdendir. Huzur verici, berrak,dogru kaynagi esas alan sairlerin siirlerinde, sebebini kariyamadigimiz, dogruluklar ve guzellikler vardir. Allah gonullerimizi kendisine yaklastirsin.
.. ----
Kaynaklar:
Sahihi Buhari, S. Muslim,Sun.Ebu Davut, Sun. Tirmizi,Siyer ibni Hisam, ElVefaul Vefa,Semhudi, ibrahim Canan Kutub-i sitte, M. Asim Koksal islam Tarihi, ibni Abdul Ber istiab, c.1, s.344, c.3, s.1324, Zehebi Alamunnubela, c.2, s.375376) , mavera,Hassan bin Sabit.
Ali Kilic Kakiz
![[Resim: cooltext42852837fq1.jpg]](http://img244.imageshack.us/img244/712/cooltext42852837fq1.jpg)
