12-03-2006, 08:56 AM
Cografi Konum : Sivas'in bati tarafinda yer alan ilce, doguda sarkisla, guneybatisinda Kayseri, kuzeybatisinda Yozgat ile cevrilmistir. Yuzolcumu 1150 km2'dir. Rakimi 1200m'dir. Tamamen karasal iklimin tesiri altindadir. Kislari soguk, yazlari sicak ve kurak gecer. Maksimum isi 40, minimum isi -34.4 derece ve yilin 125 ile 145 gununde don olayi gorulur. Sizir kasabasinin kuzey batisi ormanlik alanlarla kapli olup bu bolgede cok sayida yayla mevcuttur. Bunlardan bazilari; Kaymakli,Taalti kisik ve karmikli yaylalaridir.
ilcenin Tarihcesi : ilce olarak kurulus yili 1953'tur. 38 yerlesim unitesinden 5'i kasaba, 33'de koy bulunmaktadir. tarih bakimindan ne zaman kuruldugu kesin olarak bilinmekle beraber,Malazgirt savasindan sonra bazi Turk asiretleri tarafindan kuruldugu soylenmektedir.
Tarihi Degerler :
Osmanli imparatorlugunun yukselme devrinde kasaba oldugu ve Kanuni Sultan Suleyman'in Nahcivan Seferi sirasinda burada konakladigi kitabe ve mezar taslarindan anlasilmaktadir.
sahruh Bey Mescidi (Merkez Camii) : Camii, giris kapisi uzerindeki kitabeye gore, Dulkadirogullarindan Alauddevle'nin oglu sahruh bey tarafindan yaptirilmistir.1749 yilinda Arslan Pasa oglu Ahmet bey ve 1822'de uapanogullari tarafindan tamir ettirilmistir.
Camii dikdortgen planli duz tavanlidir. Harimin kuzeyinde bir ust mahfil ile guneyde alti sira mukarnas kavsarli besgen bir mihrap bulunur.
uepni Camii : Camii, giris kapisi uzerindeki kitabeye gore,1530 tarihinde Kizilkocaoglu isa bey tarafindan yaptirilmistir.1826 ve 1898 yillinda onarim gecirmistir. ic mekan guneyde en buyuk olmak uzere dort eyvanimsi nislerle genisletilmistir. Orta kisim kare planli capraz tanozla ortuludur. Tonozun ortasinda sekizgen kaideli kubbecik yer alir. Yan kenarlar sivri kemer alinlikli ve besik tonoz ortuludur. Guney kanat digerinden daha buyuktur. Yapinin batisinda uc bolumlu bir cemaat yeri ile minare bulunur. Mihrap orijinal durumunu korumus olup, cok guzel alci susludur.
inkisla Camii: Camiinin kuzeyindeki giris kapisi uzerinde pek iyi okunulamayan bir kitabesi vardir. Koy halkinin verdigi bilgiye gore camii Yozgatli Safiye Hatun etrafindan yaptirilmistir,bugun buyuk bir kismi yenilenmistir. uc sahinlidir. Sahinlari ikiser sira direk birbirinden ayirir. Direkler uzerinde "S" konsollar yer alir.
inkisla Hamzali Mevkii Camii: Camiinin duvarlari ve mihrabi ayaktadir. ust ortusu yikilmistir. Kesine tas olan yapinin cok eski oldugu ve yaninda bir hazinenin bulundugu koy halki tarafindan soylenir.
uepni Hamami I : Camiinin vakfi olabilecegini tahmin ettigimiz hamam, camiinin guneyinde ona 15-20 m kadar uzakliktadir. Bazi yapi ogelerinden camii ile asirdas olabilecegini akla getirmektedir. Distan iki buyuk kubbeli ve dikdortgen planlidir.
uepni Hamami II : Alabey mahallesi dervisaga bahcesinde sehir sularinin yaninda yer alan hamam, bugun harap ve bakimsizdir.
uok eski oldugunu tahmin ettigimiz yapi, uc mekanlidir. Doguda ki mekanlardan biri enine dikdortgen planli sivri besik tonos ortulu, digeri kare planli uzeri yelpaze tromp gecisli kubbe ile ortuludur.
Batidaki sicaklik ise; Enine dikdortgen planli ortasi kubbe iki yani besik tonos ortuludur. Tum bolumlerde kapi ve tromplar sivri kor kemer nisi icine alinmistir.
sahruh Koprusu : Ne zaman yapildigi kesin olarak bilinmeyen bu kopru, 1538 yilinda sahruh Bey oglu Mehmet han tarafindan kolesi Behram'a eliyle tamir ettirmistir. Kitabesi Sivas muzesindedir.
Kopru, kuzey-guney dogrultusunda uzanan 155x5,50 m. boyutlarinda sekiz gozlu bir yapidir. Kopru kuzeyden ucuncu aciklik uzerinde harpusda yaparak yukselir.
Sizir Eskikoy uren Yeri : Sizir kasabasinin guneydogu girisinde eskikoy adiyla anilan mevkidedir. Elde edilen buluntular bu bolgenin cok eski bir yerlesim merkezi oldugunu gostermektedir. Kayalik ve yesil bir alan icerisinde bulunan bu bolgede bircok magara vardir. Bolgenin dogusunda bulunan cagsak mevkiinde yuze yakin magara bulunmaktadir. Bunlardan bazilari cesitli nedenlerden dolayi tahrip olmustur. Eskikoy'de necip'in ini adiyla anilan magara yeralti sehrini andirmaktadir. 25-30 m.'ye kadar icerisine girilebilmekte ve iceride odalara ayrilmaktadir. Yine bu bolgenin guneydogusunda bulunan Koskbasi adiyla anilan yerde bir Kosk bulundugu, burada bulunan arkeolojik kalintilardan anlasilmaktadir. Maalesef bu kalintilar zaman icerisinde bilincsizce halk tarafindan cesitli yerlerde kullanilarak tahrip edilmistir.
Sizir'da bu oren yerlerinden baska; Karacaoren ve Dendeliz oren yeri ile kasabanin kuzeybatisinda ormanlik bir alan icerisinde bulunan uatalsay mevkiinde de bir su sarinici kalintisi bulunmaktadir. Butun bu kalintilardan Sizir'in Roma ve Bizans doneminde yerlesim merkezi oldugu sanilmaktadir.
Sizir Kalesi : Sizir kasabasinin su andaki yerlesim merkezi olup, gorunen kalinti yoktur. Kasabanin merkezinde bulunan Huyuk'un cevresi cok onceleri su ile cevrili oldugu, zamanla sularin cesitli tabii nedenlerden cekildigi ve Roma Krali Sezar zamaninda buraya bir kale yapildigi tahmin edilmekte, bundan dolayi Sizir'in adinin Sezar'dan geldigi soylenmektedir. Kale uzerinde bulunan mahalle simdi Kalebasi mahallesi olarak anilmaktadir.
Diger bir rivayete gore de bu bolgede fazla suyun sizmasi sonucu onceleri Sizar diye anildigi sonradan Sizir'a donusturuldugu ifade edilmektedir.
Kaynak: Sivaslilar Vakfi
ilcenin Tarihcesi : ilce olarak kurulus yili 1953'tur. 38 yerlesim unitesinden 5'i kasaba, 33'de koy bulunmaktadir. tarih bakimindan ne zaman kuruldugu kesin olarak bilinmekle beraber,Malazgirt savasindan sonra bazi Turk asiretleri tarafindan kuruldugu soylenmektedir.
Tarihi Degerler :
Osmanli imparatorlugunun yukselme devrinde kasaba oldugu ve Kanuni Sultan Suleyman'in Nahcivan Seferi sirasinda burada konakladigi kitabe ve mezar taslarindan anlasilmaktadir.
sahruh Bey Mescidi (Merkez Camii) : Camii, giris kapisi uzerindeki kitabeye gore, Dulkadirogullarindan Alauddevle'nin oglu sahruh bey tarafindan yaptirilmistir.1749 yilinda Arslan Pasa oglu Ahmet bey ve 1822'de uapanogullari tarafindan tamir ettirilmistir.
Camii dikdortgen planli duz tavanlidir. Harimin kuzeyinde bir ust mahfil ile guneyde alti sira mukarnas kavsarli besgen bir mihrap bulunur.
uepni Camii : Camii, giris kapisi uzerindeki kitabeye gore,1530 tarihinde Kizilkocaoglu isa bey tarafindan yaptirilmistir.1826 ve 1898 yillinda onarim gecirmistir. ic mekan guneyde en buyuk olmak uzere dort eyvanimsi nislerle genisletilmistir. Orta kisim kare planli capraz tanozla ortuludur. Tonozun ortasinda sekizgen kaideli kubbecik yer alir. Yan kenarlar sivri kemer alinlikli ve besik tonoz ortuludur. Guney kanat digerinden daha buyuktur. Yapinin batisinda uc bolumlu bir cemaat yeri ile minare bulunur. Mihrap orijinal durumunu korumus olup, cok guzel alci susludur.
inkisla Camii: Camiinin kuzeyindeki giris kapisi uzerinde pek iyi okunulamayan bir kitabesi vardir. Koy halkinin verdigi bilgiye gore camii Yozgatli Safiye Hatun etrafindan yaptirilmistir,bugun buyuk bir kismi yenilenmistir. uc sahinlidir. Sahinlari ikiser sira direk birbirinden ayirir. Direkler uzerinde "S" konsollar yer alir.
inkisla Hamzali Mevkii Camii: Camiinin duvarlari ve mihrabi ayaktadir. ust ortusu yikilmistir. Kesine tas olan yapinin cok eski oldugu ve yaninda bir hazinenin bulundugu koy halki tarafindan soylenir.
uepni Hamami I : Camiinin vakfi olabilecegini tahmin ettigimiz hamam, camiinin guneyinde ona 15-20 m kadar uzakliktadir. Bazi yapi ogelerinden camii ile asirdas olabilecegini akla getirmektedir. Distan iki buyuk kubbeli ve dikdortgen planlidir.
uepni Hamami II : Alabey mahallesi dervisaga bahcesinde sehir sularinin yaninda yer alan hamam, bugun harap ve bakimsizdir.
uok eski oldugunu tahmin ettigimiz yapi, uc mekanlidir. Doguda ki mekanlardan biri enine dikdortgen planli sivri besik tonos ortulu, digeri kare planli uzeri yelpaze tromp gecisli kubbe ile ortuludur.
Batidaki sicaklik ise; Enine dikdortgen planli ortasi kubbe iki yani besik tonos ortuludur. Tum bolumlerde kapi ve tromplar sivri kor kemer nisi icine alinmistir.
sahruh Koprusu : Ne zaman yapildigi kesin olarak bilinmeyen bu kopru, 1538 yilinda sahruh Bey oglu Mehmet han tarafindan kolesi Behram'a eliyle tamir ettirmistir. Kitabesi Sivas muzesindedir.
Kopru, kuzey-guney dogrultusunda uzanan 155x5,50 m. boyutlarinda sekiz gozlu bir yapidir. Kopru kuzeyden ucuncu aciklik uzerinde harpusda yaparak yukselir.
Sizir Eskikoy uren Yeri : Sizir kasabasinin guneydogu girisinde eskikoy adiyla anilan mevkidedir. Elde edilen buluntular bu bolgenin cok eski bir yerlesim merkezi oldugunu gostermektedir. Kayalik ve yesil bir alan icerisinde bulunan bu bolgede bircok magara vardir. Bolgenin dogusunda bulunan cagsak mevkiinde yuze yakin magara bulunmaktadir. Bunlardan bazilari cesitli nedenlerden dolayi tahrip olmustur. Eskikoy'de necip'in ini adiyla anilan magara yeralti sehrini andirmaktadir. 25-30 m.'ye kadar icerisine girilebilmekte ve iceride odalara ayrilmaktadir. Yine bu bolgenin guneydogusunda bulunan Koskbasi adiyla anilan yerde bir Kosk bulundugu, burada bulunan arkeolojik kalintilardan anlasilmaktadir. Maalesef bu kalintilar zaman icerisinde bilincsizce halk tarafindan cesitli yerlerde kullanilarak tahrip edilmistir.
Sizir'da bu oren yerlerinden baska; Karacaoren ve Dendeliz oren yeri ile kasabanin kuzeybatisinda ormanlik bir alan icerisinde bulunan uatalsay mevkiinde de bir su sarinici kalintisi bulunmaktadir. Butun bu kalintilardan Sizir'in Roma ve Bizans doneminde yerlesim merkezi oldugu sanilmaktadir.
Sizir Kalesi : Sizir kasabasinin su andaki yerlesim merkezi olup, gorunen kalinti yoktur. Kasabanin merkezinde bulunan Huyuk'un cevresi cok onceleri su ile cevrili oldugu, zamanla sularin cesitli tabii nedenlerden cekildigi ve Roma Krali Sezar zamaninda buraya bir kale yapildigi tahmin edilmekte, bundan dolayi Sizir'in adinin Sezar'dan geldigi soylenmektedir. Kale uzerinde bulunan mahalle simdi Kalebasi mahallesi olarak anilmaktadir.
Diger bir rivayete gore de bu bolgede fazla suyun sizmasi sonucu onceleri Sizar diye anildigi sonradan Sizir'a donusturuldugu ifade edilmektedir.
Kaynak: Sivaslilar Vakfi